Bergeijkse boeren in de knel

do 13 aug, 12:28 Algemeen

Het zal menigeen niet ontgaan zijn, er heerst momenteel grote onrust onder de boeren. Links en rechts zijn de eerste boerenprotesten en omgekeerde vlaggen al zichtbaar. In Bergeijk heb je misschien spandoeken zien hangen over Natura 2000. Wat is er nu precies aan de hand? Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) heeft vlak voor het zomerreces een stikstofbrief gepubliceerd waarin verregaande maatregelen voor de boeren aangekondigd worden. Doel hiervan is onder andere om de uitstoot van stikstof drastisch terug te dringen, zodat de vergunningverlening voor de bouw van huizen weer op gang komt en men kan voldoen aan de door Brussel opgelegde regelgeving.

Maatregelen rondom Natura 2000 gebieden
Bergeijkse boeren worden door de maatregelen hard geraakt en vrezen veelal voor hun toekomst. Een gedeelte van Bergeijk grenst namelijk aan Natura 2000 gebied Groote Heide, Leenderbos en de Plateaux. De Keersop, de Keersopperbeemden en een gedeelte van de Run maken onderdeel uit van dit gebied en zijn dus ook aangewezen als zijnde Natura 2000, ondanks dat vastgesteld is dat de Keersop en de Run niet stikstofgevoelig zijn. In Nederland hebben 162 gebieden de status Natura 2000 toegewezen gekregen, waardoor de dier- en plantensoorten in deze gebieden een extra beschermde status hebben. Van Essen heeft in zijn plannen rond deze gebieden een zone van 1 km getrokken. Veehouders en akkerbouwers die binnen deze zone liggen worden verplicht om 65% van hun stikstofemissie te reduceren.

Doodsteek voor bedrijven
Melkveehouder Adrian Houbraken vertelt: ”Wij moeten 2/3 van onze stikstofemissie reduceren. Ik kan deze norm alleen behalen door, naast de maatregelen die ik reeds genomen heb, een flink gedeelte van mijn koeien weg te doen. Dat is financieel gezien niet haalbaar en dus de doodsteek voor ons bedrijf. Met het verdwijnen van de koeien zal ook het grasland in de beekdalen verdwijnen, terwijl men juist grasland wil behouden voor het vastleggen van stikstof. Grasland zonder koeien is echter niet rendabel. Als bestuurder van boerenorganisatie ZLTO Bergeijk houd ik mijn hart vast voor de agrariërs en het landschap in ons dorp. Achter de schermen wordt door ZLTO stevige gesprekken gevoerd met het kabinet in de hoop op een andere invulling van de voorgenomen maatregelen”.

Onzekerheid voor akkerbouwers en loonwerkers
Binnen de aangewezen zones zullen tevens extra beperkende maatregelen gaan gelden met betrekking tot bemesting, het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en beregening. Hierdoor worden niet alleen veehouders door de maatregelen geraakt, maar zal het pakket aan maatregelen ook een zware dobber worden voor akkerbouwers en loonwerkers. Voor akkerbouwer John Christensen zijn het onzekere tijden. ”De laatste jaren zijn de bemestingsnormen al flink aangescherpt, waardoor de Keersop al nagenoeg voldoet aan de wettelijke eisen. Door de regels nog verder aan te scherpen raakt de bodem uitgeput en kan ik geen gezond en sterk gewas meer telen. Het is voor mij nog niet helemaal duidelijk wat de uitwerking van de komende maatregelen voor mijn bedrijfsvoering gaat zijn. De stikstofbrief schetst de kaders, maar is niet duidelijk over concrete stappen die genomen gaan worden. De kaders zijn echter al dusdanig weergegeven, dat het zeker flinke gevolgen gaat hebben voor mijn akkerbouwbedrijf”.

Vastgelopen vergunningverlening
Zelfs ondernemers die willen investeren in een oplossing lopen vast. Varkenshouder Loes van de Pas diende zeven jaar geleden een vergunningaanvraag in voor een emissiearme stal. ”Als die stal gebouwd had mogen worden, zouden we vandaag al voldoen aan de 65%-eis. Maar door de vastgelopen vergunningverlening, vooral in Noord-Brabant, ligt ons plan al jaren stil. Terwijl deze stal juist beter is voor de omgeving, hebben we hem nog steeds niet mogen bouwen”.

Het buitengebied van Bergeijk gaat drastisch veranderen
Zowel Adrian, John als Loes geven aan de laatste jaren fors geïnvesteerd te hebben in milieu- en natuurmaatregelen. Ook op het gebied van dierwelzijn zijn flinke stappen gemaakt. Allen vinden investeren in natuur en milieu een onderdeel van hun bedrijfsvoering. Deze investeringen zijn echter behoorlijk en zullen in de komende jaren terugverdiend moeten worden. Door het maatregelenpakket van Van Essen wordt het echter vrijwel onmogelijk om nog een boterham te verdienen in de agrarische sector. Dit gaat gevolgen hebben voor de huidige generatie boeren, maar zeker ook voor de toekomstige generatie bedrijfsopvolgers. Met het verdwijnen van agrarische activiteiten, zal het buitengebied van Bergeijk er onherroepelijk anders uit komen te zien. Er zijn eigenlijk twee mogelijkheden: of waardevolle landbouwgrond wordt volgebouwd waardoor het buitengebied verdwijnt of ons mooie buitengebied verpaupert en wordt gevoeliger voor criminaliteit en ondermijning.

Voor het prachtige buitengebied van Bergeijk, waar landbouw en natuur elkaar versterken, is het te hopen dat de plannen van Van Essen worden bijgesteld. Anders dreigt juist verloren te gaan wat dit gebied zo bijzonder maakt.